Dolar–Bitcoin–Nvidia–Apple–Aselsan–Turkcell–
GÜNDEM

Ana sayfa › Yapay Zeka

Google’ın yapay zeka özetlerine dur dediler: Avrupa Birliği görüşünü açıkladı

AB Adalet Divanı Genel Avukatı Szpunar, Google Gemini’nin haber sitelerinin içeriğini kullanan yanıtlarının belirli koşullarda yayıncı haklarını ihlal edebileceğini söyledi. Geçtiğimiz günlerde Türkiye’de Rekabet Kurulu da Google’ın yapay zeka özetlerine soruşturma açmıştı.

google yapay zeka modu arama ekrani
google yapay zeka modu arama ekrani

Neden önemli?

  • Haberi okumak için siteye girmeye gerek bırakmayan yapay zeka özetlerinin bedelini kimin ödeyeceği ilk kez hukuken tanımlanıyor.
Avrupa Birliği Adalet Divanı'nın Genel Avukatı Maciej Szpunar, Google'ın Gemini sohbet robotunun haber sitelerinin içeriklerini kullanarak verdiği yanıtların belirli koşullarda yayıncıların haklarını ihlal edebileceğini söyledi. 3 Kasım'da açıklanan görüş, Divan'ın önüne gelen ilk üretken yapay zeka davasında verildi. Bir gün önce Türkiye'de Rekabet Kurulu da Google'ın yapay zeka özetleri hakkında soruşturma açtığını ve geçici tedbir kararı aldığını duyurmuştu.

Lüksemburg'daki görüş bağlayıcı değil. Divan çoğu davada genel avukatın yönünde karar veriyor ama nihai kararın tarihi henüz belli değil.

DAVA NASIL BAŞLADI?

Davayı açan taraf, Macaristan'da çeşitli haber portalları işleten Like Company. Davanın çıkış noktası, şirketin sitesinde yayımlanan ünlü bir Macar şarkıcıyla ilgili haberin Google'ın sohbet robotuna özetletilmesi oldu. Gemini'nin o dönemki adı olan Bard, haberdeki bilgileri ayrıntılı biçimde özetleyen bir yanıt verdi.

Like Company, Google'ın Haziran 2023 ile Mayıs 2024 arasında haberlerini izinsiz ve ücretsiz biçimde çoğalttığını ve kamuya sunduğunu savundu. Budapeşte Bölge Mahkemesi de AB telif hukukunun yapay zeka sohbet robotlarına nasıl uygulanacağını Nisan 2025'te Adalet Divanı'na sordu.

ab adalet divani luksemburg kapak

AVUKAT NE DEDİ?

Szpunar ilk olarak haberin içindeki olguların kimsenin malı olmadığını vurguladı. Divan'ın basın açıklamasına göre yayıncı hakkı yalnızca haberin özgün anlatımını koruyor. Hakkın amacı yayıncının yatırımını korumak, habere tekel tanımak değil.

Szpunar ihlal için iki ölçüt önerdi. İlki, sohbet robotunun habere hukuka aykırı yoldan ulaşıp ulaşmadığı. Ödeme duvarını ya da içerik kazımaya karşı alınan teknik önlemleri aşmak da hukuka aykırı erişim sayılıyor.

İkinci ölçüt, yanıtın yalnızca olguları aktarıp aktarmadığı. Yanıt haberin anlatımını kullanıcının asıl habere gitmesine gerek kalmayacak kadar tanınır biçimde kullanıyorsa ihlal doğabiliyor.

Genel avukata göre sohbet robotunu işleten şirket, söz konusu kullanım iş modelinin doğal bir parçasıysa sorumlu tutuluyor. Şirketin bunu önlemek için inandırıcı ve etkili tedbirler almaması da sorumluluk doğuruyor.

Görüşün Google lehine bir tarafı da var. Szpunar, telifli içeriklerin dil modellerini eğitmek için kullanılmasının kural olarak AB'nin metin ve veri madenciliği istisnası kapsamında serbest olduğunu söyledi. Like Company'nin haberlerinin Gemini'yi eğitmekte kullanıldığına dair kanıt bulunmadığı için eğitimle ilgili soruların kabul edilmemesini de önerdi.

ab adalet divani durusma salonu

TÜRKİYE'DE GOOGLE'A SORUŞTURMA BAŞLATTI

Ankara'daki süreç telif hukukundan değil rekabet hukukundan ilerliyor. Rekabet Kurulu, Google'ın Yapay Zeka Önizlemeleri ve Yapay Zeka Modu hizmetleri hakkında soruşturma açtığını 2 Kasım'da duyurdu. Soruşturma, özelliklerin haber sitelerinin trafiğini ve gelirini düşürüp düşürmediğini ve yayıncıları dışlayıp dışlamadığını inceleyecek.

Kurul, haber yayıncılarına yönelik ayrımcı ve sömürücü davranış şüphesinin güçlü olduğu gerekçesiyle 8 Ekim'de geçici tedbir kararı da aldı. Karara göre Google, yayıncılara içeriklerinin yapay zeka özetlerinde kullanılıp kullanılmayacağını arama sonuçlarındaki görünürlüklerini kaybetmeden seçme imkanı tanıyacak. Google'dan yayıncılar arasında ayrımcılık yapmayan ve içeriğin ekonomik değerini yansıtan koşullar oluşturması da isteniyor.

Tedbire uyulmaması halinde 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'a göre Google'a günlük idari para cezası verilebiliyor. Soruşturmanın açılması ise Google'ın kanunu ihlal ettiği anlamına gelmiyor. Kurul ihlal olup olmadığına soruşturmanın sonunda karar verecek.

YAYINCILAR İÇİN NE DEĞİŞECEK?

İngiltere Rekabet ve Piyasalar Kurumu (CMA) da Haziran 2026'da Google'a benzer bir yükümlülük getirmişti. CMA kurallarına göre yayıncılar içeriklerinin yapay zeka özelliklerinde kullanılmasını durdurabiliyor. Avrupa Komisyonu da Google'ın yayıncı içeriklerini yapay zeka özetlerinde izin ve ödeme olmadan kullanıp kullanmadığını inceliyor.

Google ise yapay zeka araçlarının dil örüntülerinden özgün çıktı ürettiğini ve içerik kopyalamadığını savunuyor. Avrupa Yayıncılar Konseyi'nin İcra Direktörü Angela Mills Wade, arama motorunun siteleri dizine eklemesi ile haberin yerini alan yapay zeka yanıtlarının birbirinden ayrılması gerektiğini söylüyor.

Haberde hata mı gördünüz? Düzeltme bildirin · Haber ihbarı

Yorumlar

Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz.